Oznaczenia znakiem pamięci „Tobie Polsko” grobu powstańca śląskiego Józefa Dreyzy

Oddział IPN w Katowicach wraz z Urzędem Miasta Siemianowice Śląskie zapraszają na uroczystość oznaczenia znakiem pamięci „Tobie Polsko” grobu powstańca śląskiego Józefa Dreyzy, który znajduje się na cmentarzu parafialnym przy ul. Michałkowickiej w Siemianowicach Śląskich (Sektor B2, Rząd nr 1, numer grobu 30). 

Wydarzenie odbędzie się 6 lipca 2026 r. o godz. 11:00 na pamiątkę urodzin bohatera oraz 105. rocznicy zakończenia III powstania śląskiego, która przypada 5 lipca.     

Józef Dreyza (1863-1951) to pochodzący z wielkopolskiej rodziny ziemiańskiej działacz spółdzielczy, społeczny i narodowy. Po przybyciu na Górny Śląsk w 1903 r. objął prezesurę Banku Ludowego w Koźlu, a pięć lat później został prezesem Banku Ludowego w Siemianowicach. Był organizatorem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na Górnym Śląsku, w którym piastował godność Naczelnika Okręgu, a także twórcą struktur wojskowych najpierw w Strażach Obywatelskich i Związkach Wojackich, a po ich likwidacji przez Niemców w Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Był członkiem polskiej Rady Ludowej w Siemianowicach. Związany z władzami Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu sprzeciwiał się wywołaniu w 1919 r. powstania. Jako inicjator utworzenia Pierwszego Pułku Strzelców Bytomskich był zwolennikiem powołania górnośląskich formacji wojskowych u boku Wojska Polskiego, przygotowywanych do ewentualnej interwencji na Górnym Śląsku. Aktywnie uczestniczył w akcji plebiscytowej w 1921 r. na terenie Siemianowic. W trzecim powstaniu śląskim był burmistrzem tego miasta. W latach 1923-1932 pełnił funkcję prezesa Dzielnicy Śląskiej Towarzystwa Gimnastycznego ,,Sokół”. Ponadto był posłem na Sejm Śląski III kadencji. Prześladowany w czasie II wojny światowej, został odznaczony m.in. Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Autor:

• Monika Kobylańska
  Asystent prasowy
  Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach